contact
Cẩm nang cho trẻ » Chăm con khỏe » Bí quyết kháng bệnh: Nhờ thiếu nên thừa!
Bí quyết kháng bệnh: Nhờ thiếu nên thừa!
08 Tháng 10 2014

Bí quyết kháng bệnh: Nhờ thiếu nên thừa!

Mẹ muốn con lúc nào cũng sạch sẽ. Cha lại thích để con vui chơi lê, bò lấm láp. Cho con ở sạch hay ở dơ không chỉ là câu chuyện của cha mẹ. Giới chuyên môn cũng tranh cãi tưng bừng. Trong một cuộc hội thảo quốc tế về dị ứng được tổ chức ở Munich, CHLB Đức, đa số người tham dự đã bỡ ngỡ trước báo cáo về số 10% trẻ em ở châu Âu đang là nạn nhân của đủ dạng dị ứng từ chàm lở cho đến hen suyễn. Tỉ lệ đó quá cao! Liệu bên mình có khá hơn không? Khó biết vì chưa có thống kê nhưng nói không e quá chủ quan. Điểm đáng nói là tình trạng dị ứng không chỉ nhiêu khê vì triệu chứng đa dạng mà còn do bệnh nguyên rất phức tạp, chẳng hạn vì phấn hoa, lông thú vật, ký sinh trùng, hóa chất gia dụng... và ngay cả dược phẩm! Không lạ gì khi thuốc chống dị ứng trước sau vẫn là mặt hàng dễ bán!
Mẹ muốn con lúc nào cũng sạch sẽ. Cha lại thích để con vui chơi lê, bò lấm láp. Cho con ở sạch hay ở dơ không chỉ là câu chuyện của cha mẹ. Giới chuyên môn cũng tranh cãi tưng bừng. Trong một cuộc hội thảo quốc tế về dị ứng được tổ chức ở Munich, CHLB Đức, đa số người tham dự đã bỡ ngỡ trước báo cáo về số 10% trẻ em ở châu Âu đang là nạn nhân của đủ dạng dị ứng từ chàm lở cho đến hen suyễn. Tỉ lệ đó quá cao! Liệu bên mình có khá hơn không? Khó biết vì chưa có thống kê nhưng nói không e quá chủ quan. Điểm đáng nói là tình trạng dị ứng không chỉ nhiêu khê vì triệu chứng đa dạng mà còn do bệnh nguyên rất phức tạp, chẳng hạn vì phấn hoa, lông thú vật, ký sinh trùng, hóa chất gia dụng... và ngay cả dược phẩm! Không lạ gì khi thuốc chống dị ứng trước sau vẫn là mặt hàng dễ bán! 

Dấu hiệu bắc cầu

Dị ứng là đòn bẩy cho nhiều bệnh lý khác nghiêm trọng hơn vì sức đề kháng ngày càng suy kiệt. Hơn thế nữa, dị ứng là dấu hiệu báo động cho thấy hệ thống miễn nhiễm vì lý do nào đó không còn hoạt động hữu hiệu, hoặc ù lì theo kiểu “ngu gì mà làm”, hoặc tuy sáng kiến liên hồi nhưng toàn là biện pháp trật đường ray. Không gì khó hiểu khi dị ứng là dấu hiệu bắc cầu của nhiều căn bệnh thuộc nhóm bệnh thời đại như các hội chứng “mệt mỏi kinh niên” (chronic fatigue syndrome), “cao ốc văn phòng” (building sickness syndrome), Các nhà nghiên cứu tất nhiên cũng đã tranh cãi tưng bừng về biện pháp phòng chống dị ứng. Một bên là phe bảo thủ cổ động cho giải pháp “tránh voi chẳng xấu mặt nào” với mục tiêu làm sao để cơ thể đừng tiếp xúc với bệnh nguyên. Theo nhóm thầy thuốc này, không nên cho trẻ gần gũi với gia súc chó mèo, đồng thời tăng cường việc tẩy uế quần áo chăn mền, nghĩa là sống sao cho thật sạch. Nhóm thầy thuốc này tuy vậy lại không thể thuyết phục cử tọa, vì thống kê ở nhiều quốc gia với hàng chục ngàn bệnh nhi cho thấy tỉ lệ dị ứng không cải thiện được bao nhiêu cho dù tích cực áp dụng các biện pháp tốn kém! 

Dầm mưa hết sợ lạnh

Phe bên kia ngược lại đề xướng chiến thuật “dầm mưa mới hết sợ lạnh” dựa trên một số dữ kiện đã được thu lượm trên lâm sàng cũng như xác minh qua thực nghiệm. Đó là: - Hệ miễn nhiễm có khuynh hướng không huy động thực bào cũng như bạch cầu kháng bệnh với vận tốc và số lượng cần thiết ở số trẻ được giữ quá sạch.

- Tỉ lệ dị ứng ở các nước có đủ phương tiện bảo vệ môi trường lại cao hơn ở các xứ nghèo theo kết quả nghiên cứu của Bệnh viện Charite, Berlin (Đức).

- Tình trạng dị ứng ít xảy ra ở gia đình đông con dù trẻ không được chăm sóc bằng con một trong gia đình khá giả.

- Mức độ dị ứng thậm chí tương đối thấp ở các vùng còn bệnh nhiễm, ngay cả với bệnh lao, theo đúc kết của các nhà nghiên cứu ở Nhật.

- Lượng kháng thể trong máu người sống ở vùng thôn quê - nơi điều kiện sinh hoạt tuy không tối ưu như ở các thành phố lớn, lại cao hơn nếu so với người dân chốn thị thành. 

Trung dung

Quá bẩn nên sinh bệnh là điều dễ hiểu. Cũng dễ hiểu không kém là tâm lý sợ bẩn đến ngã bệnh của người quen ở quá sạch. Đồng ý là “nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm” nhưng để bảo vệ sức khỏe cần có cái nhìn tương đối. Đừng quên cơ thể khó lòng phòng bệnh nếu không tổng hợp được kháng thể với hiệu năng như mong muốn. Nhưng nếu tổng hợp kháng thể chẳng khác nào huấn luyện tinh binh, thì cơ thể đào đâu ra kinh nghiệm nếu chưa hề đụng trận? Điểm muốn nhấn mạnh ở đây chính là làm sao dừng lại đúng vạch sơn trắng. Đừng quá bẩn để tránh cảnh chưa đánh đã thua, nhưng cũng không nên quá sạch đến độ hễ ra sân là thủ bại! Xưa nay trung dung bao giờ cũng khó hơn thái quá hay bất cập. Riêng với sức đề kháng thì không hẳn lúc nào cái khó cũng bó cái khôn. Ngược lại, nhiều khi nhờ “đói thì đầu gối phải bò” mà chuyển bại thành thắng. 


(BS Lương Lễ Hoàng)

Từ Khóa:
 
 
Bình luận Facebook